Veelgestelde vragen

Wat is nocturie?

Nocturie (of nycturie) is een ander woord voor “’s nachts wakker worden om te plassen”. Deze klacht komt geregeld voor, even vaak bij mannen als bij vrouwen. Nocturie komt vaker voor naarmate we ouder worden. Meer dan de helft van de vijftigplussers moet ten minste eenmaal per nacht opstaan om te plassen. Vele mensen denken dat het heel normaal is dat naarmate men ouder wordt, we ´s nachts meer moeten opstaan om te plassen. Bij het verouderen veranderen zowel ons slaappatroon als de werking van onze blaas en nieren. Nocturie heeft heel vaak andere oorzaken.

Wat zijn normale volumes drinken en plassen?

De hoeveelheid vocht die u precies nodig hebt, hangt af van uw leeftijd, fysieke inspanning, de buitentemperatuur, uw eten en uw gezondheidstoestand. Een volwassene heeft gemiddeld 1,5 tot 2 liter per dag aan vocht nodig in de vorm van drinken. Vocht is nodig om voedingsstoffen in het lichaam op te nemen en te transporteren. Afvalstoffen en het teveel aan vocht plast u weer uit. Normaal gesproken produceert het lichaam 1 à 2 liter urine per dag. Als alles naar behoren werkt, wordt meer dan 70-80% van alle urine overdag geproduceerd. Vanuit de nieren wordt de urine naar de blaas gevoerd. Zodra de blaas vol is, voelen we aandrang om te plassen. Het volume van een normale plasbeurt varieert tussen de 350 en 500 ml. Overdag plast een volwassene gemiddeld 4 tot 6 keer. ´s Nachts moeten we normaal gezien kunnen doorslapen zonder te plassen. Hiervoor zorgt het hormoon vasopressine. Dit hormoon concentreert de urine tijdens de nacht.

Welke problemen kan een arts onderzoeken?

De arts kan een aantal onderzoeken uitvoeren en een gepaste behandeling opstarten na vaststelling van de volgende elementen: evaluatie van het drink- en eetpatroon, hormoonstoornissen, blaas- en prostaatproblemen, urineweginfecties, nierproblemen, hartproblemen. Wanneer polyurie (overproductie van urine) en/of polydipsie (overmatig veel drinken) worden vastgesteld dan kan u verwezen worden voor nazicht van mogelijke suikerziekte.

Blaasstoornissen

Indien u blaasopslag- of blaasledigingsproblemen hebt, wordt u eerst urologisch nagezien om de oorzaak daarvan vast te stellen. U kan dan behandeld worden met verschillende types medicatie (vb. anticholinergica, α-blockers, 5α-reductase inhibitoren, …), naargelang de oorzaak.

Nachtelijke polyurie

Wanneer nachtelijke polyurie wordt vastgesteld, worden blaasstoornissen (vb. het ongecontroleerd samentrekken van de blaas) en/of prostaatproblemen nagegaan. Het zou ook kunnen dat de nieren ’s nachts (te) veel urine aanmaken.

Hoe wordt bepaald of u een nachtelijke overproductie hebt?

`s Nachts wordt er normaal 20 tot 30% van alle urine geproduceerd. De hoeveelheid nachtelijk geproduceerde urine kan gemeten worden met behulp van een zogenaamde “plaskalender”. Daarin wordt bijgehouden hoe vaak iemand moet plassen en welk volume er per keer geplast wordt (voor meer informatie zie de sectie “hoe kan u de plaskalender invullen”?). De nachtelijk geproduceerde urine wordt bepaald door:

  • het volume van de plasbeurten na het slapengaan op te tellen met
  • het volume van de eerste plas na het opstaan.

Indien dit volume groter is dan 20-30% van de 24-uurs productie, spreekt men van nachtelijke polyurie, ofwel nachtelijke overproductie van urine.

Welke invloed hebben drinken en eten op nachtelijke polyurie?

Het is gekend dat alcohol en cafeïne (in thee en in koffie) de productie van urine kunnen stimuleren. Een beperking van het cafeïne en alcoholverbruik voor het slapengaan, helpen om ´s nachts minder op te moeten staan om te gaan plassen.

Komt nocturie alleen voor bij ouderen?

Nocturie komt voor in alle leeftijdsgroepen, maar de ernst van het probleem neemt toe met de leeftijd.

Komt nocturie vaker voor bij mannen?

Nocturie komt zowel bij mannen als vrouwen voor. In een Nederlandse studie heeft men zelfs opgemerkt dat eigenlijk meer vrouwen dan mannen last hebben van nocturie (leeftijd van 18 tot 74 jaar).

Is er een link tussen nocturie en bedplassen?

Sommige mensen die moeten opstaan om te gaan plassen zijn vroeger als kind eveneens bedplasser geweest. Het verschil tussen nocturie en bedplassen bestaat erin dat een bedplasser niet wakker wordt bij het gevoel van een volle blaas en een nocturiepatiënt wel.
Voor bijkomende info i.v.m. bedplassen raadpleeg www.drogenachten.be

Is het nuttig om een arts te raadplegen?

Als nocturie een negatieve invloed heeft op je nachtrust, is het belangrijk om een arts te bezoeken.
De arts kan immers heel snel een aantal onderzoeken uitvoeren en een gepaste behandeling opstarten na vaststelling van de volgende elementen:

  • Evaluatie van het drink- en eetpatroon
  • Hormoonstoornissen
  • Blaas- en prostaatproblemen
  • Urineweginfecties
  • Nierproblemen
  • Hartproblemen